Czy można w niedzielę robić zakupy?

fot. CC0; https://www.pexels.com
fot. CC0; https://www.pexels.com

 

Dlaczego handel w niedzielę jest… kontrowersyjny?

To  nie jest tak, że Kościół wtrąca się w twoje życie i decyduje o tym, jak masz żyć. Im byłem starszy tym bardziej przekonywałem się o tym, że ten nakaz zwolnienia w jeden dzień w tygodniu nie ogranicza mnie, ale buduje. Bo im więcej miałem obowiązków, tym bardziej widziałem, że nie mogę ciągle czegoś robić, bo tak się nie da. Bo potrzebna jest w życiu też jakaś higiena psychiki. Że często nawet nie robiąc niczego, nie wyłączamy myślenia. I potrzeba jednego dnia, gdy nie muszę myśleć (choć wtedy, gdy umysł jest wolny, myśli jest więcej).

Przez prawie dekadę wiedziałem, czym jest tylko jedna wolna niedziela. Mój rodzic trzy na cztery weekendy w miesiącu miał wolne. I pracował w hipermarkecie w Warszawie. W takim ogromnym. Jeśli byłeś w Warszawie na zakupach na pewno tam byłeś. Ze swojego okresu dorastania (mniej więcej od 13 roku życia wzwyż) pamiętam, jak ważne było to, żeby całą rodziną móc ze sobą być. Tu nie chodziło o rzeczy wielkie, ale o to, by zjeść wspólny obiad, odwiedzić groby zmarłych, pójść do kościoła, na spacer, obejrzeć film, porozmawiać.

Przez krótki czas sam byłem kasjerem w tym dużym sklepie. Też czasem w niedziele. To nie było tak, że zadzwoniłem i poprosiłem o to, żeby to mnie wystawić. Chciałem pracować, musiałem być i w niedzielę. Tak jest w wielu pracach. Co dla jednych było rodzinną rozrywką (bo na zakupy przychodzą całe rodziny, by pospacerować, niektórzy nawet od razu jedzą ciepły obiad. Jeśli jesz kurczaka z rożna w markecie nie pytaj nigdy, błagam, jak wygląda przyrządzenie tej potrawy i jakiej jakości mięso dostajesz – jedz w ciemno i lepiej nie pytaj, serio).

Nie zrozum mnie źle, nie oceniam i nie piszę o osobach, które mają jeden dzień w tygodniu wolny i pustą lodówkę, ale o tych, dla których niedzielny spacer do marketu to forma rodzinnej rozrywki.

To naprawdę nie jest tak, że ci ludzie przy kasie uśmiechają się i są życzliwi, bo ktoś im każe. Albo że tak się cieszą, że jesteś ich 300 osobą, którą w ciągu ostatnich kilku godzin muszą obsłużyć, i przez osiem godzin ruch ustał tylko na 20 minut, gdy zeszli na przerwę zjeść półtorej kanapki i popić kubkiem herbaty z plastikowej butelki.

Uśmiechają się i próbują być życzliwi, bo wiedzą, że pesymizmem się zaraża. Taka praca? Tak. Nie mówię, że jest to czyjakolwiek wina. Każdy zawód ma swoje ryzyko. Strażak musi się namęczyć, rolnik musi się namęczyć, kasjer musi się namęczyć, nauczyciel musi się namęczyć. Każdy.

Niedziela jednak ma kulturowe konotacje, wszystko z automatu zwalnia, nic nie załatwisz na poczcie, w urzędzie, gdziekolwiek i automatycznie nie wpędzasz się w obowiązki. Dostać wolne w środę a dostać wolne w niedzielę – robi różnicę. W środę załatwisz milion spraw, w niedzielę dłużej pośpisz bo nigdzie ci się nie będzie śpieszyło.

Lubię podejście empatyczne. Widzę, że mój wybór może kogoś odciążyć, więc ja daję tym ludziom wolne. Będą mieć jedną osobę w niedzielę mniej do obsłużenia. I nie restrykcyjnie przestrzegam tego, by nie robić zakupów w niedzielę – od lat. Da się, nie zabrakło mi nigdy niczego ,,nagle”, bo wszystkie niezbędne rzeczy kupiłem wcześniej. Nie jest to więc wymądrzanie niepoparte działaniem.

Nie kupuję, bo widzę tam człowieka, który nie może obejrzeć z dziećmi filmu i porozmawiać przy obiedzie, bo dopóki będą chętni i interes będzie się kręcił, szef nie da mu wolnego. To znaczy da: tyle, ile w kodeksie pracy się należy.

Czasem pracowałem w niedzielę przy rzeczach tzw. ,,koniecznych”, gdzie wiedziałem, że ta moja praca ma realne odniesienie do czyjegoś codziennego życia (nie leczyłem i nie gasiłem pożarów, ale to co wykonywałem, też miało jakieś znamiona misyjności).

Ale pracowałem też w niedzielę z wiedzą, że to co robię, mogło być wykonane w inny dzień, ale szefostwo kazało. Towarzyszy ci wtedy takie poczucie beznadziei i zwątpienia w to, co robisz. Serio.

Nie są to moje idealistyczne wywody, oparte na abstrakcji. Tylko realne doświadczenie – jednostkowe.

Rynku pracy nie zmienisz i niedzielnej pracy też. Ale najprostszy ruch to ograniczyć niedzielne zakupy. To nie są postulaty religijne. Ludzie myślą, że markety otwarte w niedzielę to pokazanie Kościołowi, że jego władza nie jest dominująca. Zwolennicy otwartych w niedzielę marketów myślą, że walczą z Bogiem, Kościołem, księżmi. Nie, oni walczą z drugim człowiekiem. Trochę w tym hipokryzji i braku logiki, bo ci, którzy mówią, że ,,bronią” praw człowieka namawiając do aborcji, in vitro, antykoncepcji, edukacji seksualnej, odbierają wielu polskim rodzinom bliskość.

Bo widać w tym jedną stronę medalu: dajmy ludziom prawo i wolność robienia zakupów w niedzielę. A gdzie druga strona? A gdzie myślenie: pozwólmy ludziom odzyskać godność, odzyskać relacje rodzinne, dać im się poczuć wyjątkowo. Niech wiedzą, że nie są gorszej kategorii. Bo ci, którzy przychodzą do kasy z zakupami często czują się wyżej. Ci obsługujący niżej. Bo ,,oto ja mam wolne, a ty mnie obsłuż”. Naprawdę, nabijając komuś niedzielne zakupy: paczkę chipsów, gumę do żucia i dwie kajzerki, nie czujesz, że oto masz misję i przyczyniasz się do zmiany świata lub ratowania życia ludzkiego. Twój uśmiech tylko coś może zmienić, więc silisz się na autentyczną uprzejmość.

Ja mogę jedynie powiedzieć na swoim przykładzie. To jest tylko moje spostrzeżenie. Refleksja, która pewnie jest mocno polemiczna. Prawo do wolnej niedzieli jest uzdrawiające, takie czysto humanistyczne. Kolejny raz wychodzi na to, że to do czego namawia Kościół to nie jakaś wyrwana od przyziemności abstrakcja, ale coś, co człowiekowi służy – to uniwersalna rzecz, która służyć każdemu niezależnie, czy wierzy czy nie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *